Waarom jongeren extra kwetsbaar zijn op social media
Jongeren zijn vrijwel altijd online, delen veel informatie en regelen steeds meer geldzaken via hun telefoon. Dat maakt social media een aantrekkelijke plek voor oplichters. Ze spelen in op vertrouwen, onzekerheid en geldstress. Ze doen zich bijvoorbeeld voor als een bekende, een influencer, een bedrijf of zelfs als jouw bank. Hoe beter je hun trucs kent, hoe kleiner de kans dat je erin trapt.
Signalen dat een bericht mogelijk nep is
Een bericht kan er betrouwbaar uitzien en toch nep zijn. Let op kleine details zoals spelfouten, rare zinsopbouw of een afzender die net anders is dan de echte naam van het bedrijf. Let ook op links die niet naar de officiële website gaan en op druk om snel te reageren. Als iemand wil dat je direct klikt, betaalt of inlogt, is dat vaak een waarschuwing dat er iets niet klopt.
Veelvoorkomende manieren van oplichting
Oplichters passen hun trucjes constant aan, maar de basis is vaak hetzelfde: ze willen toegang tot jouw geld of gegevens. Ze proberen jou emotioneel te maken, bijvoorbeeld door je bang te maken dat je account wordt geblokkeerd of door je juist snel geld te beloven. Door de meest gebruikte vormen te herkennen, kun je sneller nee zeggen en jezelf beschermen.
Bankhelpdeskfraude via chat en dm
Een oplichter stuurt je een bericht dat lijkt van je bank te komen. Soms gebruiken ze het logo en een echte naam. Ze vragen je om een betaalverzoek te accepteren, je pincode te delen of in te loggen via een link. Een echte bank vraagt dit nooit via social media of chat. Twijfel je, neem dan zelf via de officiële app of website contact op en gebruik nooit de link in het bericht.
Snelle verdiensten en investeringsdeals
Je ziet berichten of filmpjes waarin mensen laten zien hoe ze in korte tijd veel geld verdienen met beleggen, cryptomunten of zogenaamd speciale investeringen. Vaak beloven ze dat jij hetzelfde kunt, als je maar snel instapt en geld overmaakt. Meestal is er geen echte investering en zie je je geld nooit meer terug. Echte beleggingen hebben risico’s, kosten tijd en garanderen nooit winst.
Hoe je jezelf slim kunt beschermen
Helemaal voorkomen dat je benaderd wordt door oplichters kan niet, maar je kunt het ze wel heel moeilijk maken. Door vaste regels voor jezelf te hebben, hoef je op spannende momenten minder te twijfelen. Zo verklein je de kans dat je onder druk toch iets doet wat je eigenlijk niet wilde.
Drie vaste checks voor je geldzaken
Neem minimaal dertig seconden voordat je op een betaalverzoek of link klikt en vraag jezelf drie dingen af. Ken ik deze persoon echt en klopt het verhaal met hoe diegene normaal doet. Betaal ik nu voor iets dat vaag blijft of te mooi klinkt om waar te zijn. En kan ik dit eerst bij iemand anders checken, bijvoorbeeld een ouder, vriend of docent. Als een afzender dat soort overleg afraden of je onder tijdsdruk zet, is dat een sterke aanwijzing dat er iets mis is.
Wat je meteen moet doen na twijfel of fraude
Als je denkt dat je op een nepbericht hebt gereageerd, log dan in via de officiële app of website van je bank en verander zo snel mogelijk je wachtwoorden. Blokkeer je betaalpas als dat nodig is en neem direct contact op met de bank. Bewaar berichten, screenshots en namen van accounts. Je kunt hiermee aangifte doen en het account melden op het platform, zodat anderen minder snel slachtoffer worden. Hoe eerder je reageert, hoe groter de kans dat schade beperkt blijft.
